Historia biblioteki

Utworzono: piątek, 14, czerwiec 2013

RYS HISTORYCZNY BIBLIOTEKI

Początkowe lata działalności Biblioteki są słabo udokumentowane. Jedyne dokumenty jakie zachowały się z tego okresu to księga inwentarzowa, księga ubytków oraz kronika.Z tych dokumentów wynika, że Biblioteka w Niemodlinie rozpoczęła działalność w listopadzie 1946 roku, kiedy to z inicjatywy Inspektoratu Szkolnego, ogłoszono zbiórkę książek wśród miejscowego społeczeństwa. Utworzony Komitet przeznaczył na lokal biblioteczny pokój w Domu Kultury. Bibliotekę objęła Zofia Kucińska, i tak trzy razy w tygodniu odbywało się wypożyczanie książek do mieszkańców Niemodlina. Czyniono także starania o pozyskiwanie książek z Ministerstwa Oświaty, a także środków na prowadzenie Biblioteki. W roku 1947 Biblioteka otrzymała pierwszą subwencję w kwocie 70.000 zł. zaczęły też napływać książki fundowane przez Ministerstwo Oświaty. W roku 1947 władze wydały uchwałę o zaopatrzeniu ziem odzyskanych w książkę polską, na podstawie której,Ministerstwo Oświaty zakupiło książki dla bibliotek, dzięki czemu również niemodlińska placówka znalazła się na liście bibliotek zasilonych księgozbiorem z tego tytułu.

Z początkiem 1948 roku Biblioteka została przeniesiona do lokalu przy Placu Generała Zawadzkiego. W lutym 1948 roku Wydział Powiatowy przejął Bibliotekę od Inspektoratu Szkolnego, a kierownictwo powierzył Pani Jadwidze Sieprawskiej. Wprawdzie nowy lokal był jasny i suchy, miał jednak zasadniczą wadę – był bardzo mały. Ciasnota utrudniała prace, dlatego też Pani Jadwiga Sieprawska podjęła starania o nowy lokal i odpowiednie wyposażenie. Na jej wniosek w lutym 1948 roku przyjęto do pracy w bibliotece nowego pracownika. W lipcu 1948 roku przepisano księgę inwentarzową gdyż poprzednia była prowadzona niewłaściwie.

W październiku 1948 roku przeprowadzono szkolenie, w wyniku którego dwudziestu jeden nauczycieli uzyskało uprawnienia do prowadzenia punktów bibliotecznych, rozmieszczonych w całym powiecie.

Biblioteka została przeniesiona do sali budynku Wydziału Powiatowego 1 listopada 1948 roku. Lokal został odremontowany, zabezpieczony i wyposażony w 24 regały biblioteczne, biurko i stół. W tym czasie Biblioteka otrzymała zestaw książek podarowanych jej przez Radę Państwa. Pod koniec 1948 roku Inspektorat Szkolny zaplanował zorganizowanie sieci Bibliotecznej – postanowiono, aby w każdym obwodzie szkolnym założyć bibliotekę gminną lub punkt biblioteczny. Wkrótce sieć biblioteczna objęła 60 punktów wraz z bibliotekami gminnymi. W styczniu 1949 roku przeszkolonych zostało kolejnych trzydziestu jeden bibliotekarzy, odbyła się również konferencja bibliotekarzy gminnych. Uroczyste otwarcie wszystkich punktów bibliotecznych miało miejsce 16 stycznia 1949 roku w Gminnej Bibliotece Publicznej w Tułowicach, kierownikiem tej placówki była wówczas Pani Halina Gonet. Dzięki staraniom kierowniczki, Wydział Powiatowy przeznaczył dla Biblioteki dwie sale w budynku przy Alei Wolności nr 5. Lokal ten wydał się być odpowiedni – mankamentem jednak były nieczynne piece centralnego ogrzewania.

W dniach 9 – 10 października 1950 roku księgozbiór – liczący wówczas około 8.500 egzemplarzy – przeniesiono do lokalu przy Placu Generała Zawadzkiego. Nowe miejsce, choć większe – nie dorównywało pod względem estetycznym. Nie odświeżone od kilku lat pomieszczenie wymagało natychmiastowego remontu, którego nie można było przeprowadzić,z uwagi na brak środków finansowych.

Od 1 września 1950 roku stanowisko kierownika Biblioteki objął Pan Alojzy Muskała, pracowały również Panie: Mirosława Maniakowska i Stanisława Wawrzak.

Kolejna zmiana na stanowisku kierownika Biblioteki miała miejsce w dniu 1 stycznia 1955 roku - wówczas do grudnia 1956 roku Biblioteką kierował Pan Jan Jurczak.

W 1955 roku utworzono Powiatową i Miejską Bibliotekę Publiczną, poprzez połączenie Biblioteki Powiatowej i Miejskiej. W tej strukturze Biblioteka działała do 1975 roku. Wiedza na temat funkcjonowania Biblioteki począwszy od 1957 roku jest dokładniejsza od ogólnikowych informacji na temat lat wcześniejszych, ponieważ począwszy od 1957 roku zachowały się coroczne, bardzo szczegółowe sprawozdania opisowe z działalności bibliotecznej. Podają one między innymi liczbę bibliotek powiatu niemodlińskiego, stan księgozbioru, dokładną liczbę czytelników, pomieszczeń bibliotecznych, wydatków budżetowych. Pierwsze ze sprawozdań za rok 1957 informuje między innymi o istotnym osiągnięciu Biblioteki – mianowicie o utworzeniu przy PiMBP w Niemodlinie Oddziału dla Dzieci, który bardzo szybko pozyskał sobie młodych czytelników organizując „Wieczory bajek” i wyświetlanie przeźroczy. Oddział dla Dzieci prowadziła Pani Józefa Lewicka, a następnie Pani Rozalia Pol.

Od 1957 roku w powiecie niemodlińskim oprócz Powiatowej i Miejskiej Biblioteki z siedzibą w mieście Niemodlin, ogółem działa jeszcze 12 Bibliotek Gromadzkich w miejscowościach: Dąbrowa, Grabin, Gracze, Korfantów, Łambinowice, Oldrzyszowice, Przechód, Rogi, Rzędziwojowice, Skorogoszcz, Stara Jamka, Tułowice. W kwietniu 1958 stanowisko kierownika Biblioteki objęła Pani Lidia Kaczmarczyk, która kierowała niemodlińską placówka do 31 grudnia 1991 roku. W 1958 roku powstają Biblioteki Gromadzkie w Naroku , Przechodzie , a 1960 roku ogółem w powiecie mamy 16 bibliotek, w tym 4 filie biblioteczne. Sieć bibliotek publicznych kształtowała się w taki oto sposób:

  • 1 Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Niemodlinie, która od styczna 1962 mieściła się w budynku przy Alei Wolności,przy której funkcjonował już oddział dla dzieci oraz powstał dział Instrukcyjny – prowadzony przez Panią Wandę Maksymowicz, a od 1967 również Panią Marię Gutka

  • 11 bibliotek gromadzkich

  • 4 filie biblioteczne – powstałe z bibliotek gromadzkich w 1960 roku; do Korfantowa należy filia w Przydrożu Małym i Starej Jamce; do Skorogoszczy filia w Oldrzyszowicach a Tułowice posiadają filię w Skarbiszowicach.

Placówki biblioteczne w powiecie niemodlińskim są rozmieszczone prawidłowo i swą działalnością obejmują wszystkie środowiska powiatu. Sieć placówek nie ulega zmianie, zwiększa się natomiast liczba punktów bibliotecznych – taka sytuacja trwa przez kilka lat. Nowy podział administracyjny kraju i obowiązująca od 1972 roku ustawa o utworzeniu gmin. Sieć bibliotek w powiecie nie uległa zmianie, 10 Gromadzkich Rad Narodowych przekształciło się w 6 Gminnych Rad Narodowych; 5 Gminnych Bibliotek Publicznych ma swoje siedziby w środowisku Gminnych Rad Narodowych – to jest w miejscowościach: Dąbrowa, Gracze, Korfantów, Łambinowice, Skorogoszcz.

Przy bibliotekach nadal funkcjonują filie, łącznie jest ich 4. W mieście Niemodlin jak dotychczas swoją siedzibę ma Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna.

Charakter zakresu działalności bibliotek pozostał bez zmian. Byłe Biblioteki Gromadzkie zmieniły nazwę na Biblioteki Gminne – łącznie w powiecie niemodlińskim 6 placówek, pozostałe przeklasyfikowano na filie biblioteczne. W roku 1974 założono nową filię biblioteczną w Bielicach, która znalazła się pod pieczą Gminnej Biblioteki Publicznej w Łambinowicach. Liczba punktów bibliotecznych w powiecie stale się zwiększa, zlokalizowane są w Klubach Młodego Rolnika, klubach „Ruch”, szkołach, przy PGR – ach oraz w prywatnych domach. W wyniku reorganizacji administracji terenowej w roku 1975 ( likwidacja Powiatów), liczba placówek nie uległa zmianie. Oprócz zmiany nazwy, z Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej ( zlikwidowanej po 27 latach działalności), na Miejsko Gminną Bibliotekę Publiczną w Niemodlinie. W 1975 roku biblioteka mieszcząca się w Tułowicach stała się filią MGBP w Niemodlinie. W tym momencie MGBP posiada 4 filie w miejscowościach; Grabin, Rzędziwojowice, Szydłów i Tułowice. Z kolei w Niemodlinie zaadaptowano budynek administracyjny z przeznaczeniem na bibliotekę, w związku z czym warunki lokalowe uległy znacznej poprawie.” Reforma z 1975 roku objęła całą sieć bibliotek publicznych, przyczyniając się do zmian jej dotychczasowej struktury. Przejście z trzystopniowego na dwustopniowy podział administracyjny kraju narzucało konieczność przystosowania do niego organizacji sieci. W praktyce oznaczało to rezygnację z jednego ogniwa, a mianowicie powiatowych bibliotek Publicznych.

Rok 1976 przynosi następne zmiany w funkcjonowaniu niemodlińskiej placówki, w roku tym bowiem został utworzony Miejsko Gminny Ośrodek Kultury w Niemodlinie, do którego wcielona została MGBP. Struktura organizacyjna MGOśK odpowiadała propagowanym w tym czasie zasadom organizacji ośrodka kultury, zmierzającym do polepszenia działalności kulturalnej w miastach i gminach poprzez organizacyjną integrację placówek upowszechniania kultury, sztuki i czytelnictwa. W roku tym, w wyniku likwidacji Urzędu Gminy w Graczach, Gminna Biblioteka Publiczna w Graczach wraz ze swoją filią w Rogach przeszły do rejonu działania MGBP w Niemodlinie. Dodatkowo zlikwidowano dwa punkty biblioteczne w sołectwach, w których zlikwidowane zostały szkoły. Następne lata nie przyniosły ze sobą ważniejszych zmian w funkcjonowaniu niemodlińskiej biblioteki. Warto w tym miejscu wspomnieć o fakcie uruchomienia wypożyczalni płyt i co za tym idzie utworzenia oddziału muzycznego przy MGBP w Niemodlinie.

Kolejne poważniejsze zmiany, dotyczące działalności bibliotek miasta i gminy przyniósł rok 1983. W tym bowiem czasie Rada Narodowa w Niemodlinie wydała uchwałę na mocy której nastąpiły zmiany w organizacji powstałego przed siedmioma laty Miejsko Gminnego Ośrodka Kultury w Niemodlinie. Z dniem 1 marca 1983 roku z wyżej wspomnianego Ośrodka postanowiono wyłączyć Miejsko Gminną Bibliotekę Publiczną oraz prowadzone przez nią filie i punkty biblioteczne. Wynikało to, jak czytamy w uzasadnieniu do owej ustawy, z konieczności zachowania autonomii bibliotek publicznych ( wynikającej z ustawy o bibliotekach) gdyż taka sytuacja nie polepszała sprawności realizowania zadań w zakresie kultury w mieście i gminie. Niemodlińskiej MGBP nadano statut i jednoosobowe kierownictwo w osobie dyrektora. Wyłączenie MGBP z MGOśK miało na celu usprawnienie funkcjonowania i realizowania zadań obu placówek. Od tego czasu Biblioteki znajduje się w budynku przy ul. Bohaterów Powstań Śląskich 34. Pomieszczenia w budynku zaadaptowano na placówkę biblioteczną , zgodnie z wymogami technicznymi określonymi szeregiem ekspertyz budowlanych.

W związku z reformą samorządową z 1990 roku biblioteki publiczne znalazły się w gestii samorządów terytorialnych. Rozpoczęło to nowy okres działalności bibliotek w całym kraju.

W latach 90-tych sukcesywnie likwidowano punkty biblioteczne, głównie z powodu braków lokalowych i osób chętnych do ich prowadzenia, a także likwidacji klubów „Ruch”, w których się mieściły, PGR-ów oraz niektórych szkół. Na terenie gminy oprócz MGBP działa w tym czasie 6 filii bibliotecznych i jeszcze 20 punktów bibliotecznych.

Od 1 styczna 1992 roku funkcję dyrektora MGBP pełni Pani Jadwiga Kutyła.

Uchwałą Rady Ministrów w 1992 roku powołano Gminę Tułowice, w związku z czym w maju przekazano na rzecz Urzędu Gminy w Tułowicach budynek Filii Bibliotecznej w Tułowicach oraz budynek Filii Bibliotecznej w Szydłowie. Przekazano również cały księgozbiór oraz wszystkie materiały biblioteczne dotyczące obu filii.

Decyzją Zarządu Gminy z dnia 25 września 1992 Filię Biblioteczną w Rzędziwojowicach postawiono w stan likwidacji, uzasadniając ten fakt wysokim czynszem i innymi opłatami związanymi z utrzymaniem placówki między innymi wydatkami na energię i opał. Nastąpił w tym czasie nieznaczny spadek liczby czytelników spowodowany likwidacją punktów bibliotecznych.

Od stycznia 1993 MGBP posiada 3 filie biblioteczne zlokalizowane w miejscowościach gdzie funkcjonują szkoły: Grabin, Gracze oraz Rogi.

Lata dziewięćdziesiąte nie przynoszą zmian w organizacji sieci bibliotecznej.

Pracownicy Biblioteki prowadzą szeroko zakrojoną działalność popularyzatorską i kulturalno oświatową.

Dnia 18 maja 1993 w MGBP gościł Profesor Sławomir Nicieja z Wyższej Szkoły Pedagogicznej w opolu. Spotkanie było bardzo udane, uczestniczyło w nim ponad 80 osób. Profesor w sposób barwny i ciekawy przedstawi swoją drogę naukową, oraz odpowiadał na liczne pytania słuchaczy.

W czerwcu 1993 roku podsumowano konkurs wojewódzki pod hasłem „Sam piszę i ilustruję książkę”, wyróżnienie otrzymał uczeń szkoły Podstawowej Nr 2 w Niemodlinie Grzegorz Budz za książkę pt.”Baśń o czarodziejskim łuku”.

W październiku 1993 r. MGBP odwiedziła Pani Wanda Chotomska, odpowiadała kilkadziesiąt !!! pytań ze strony wdzięcznej publiczności. Po rozdaniu autografów opuściła naszą Bibliotekę zmęczona ale zadowolona tak dużym zainteresowaniem i gościnnym przyjęciem za strony gospodarzy.

Gościliśmy również Panią Grażynę Lewandowicz z Biblioteki Narodowej w Warszawie, która zainteresowana pracą naszej biblioteki przeprowadziła rozmowy indywidualne z naszymi długoletnimi pracownikami Panią Marią Gutka i Panią Antoniną Misztal.

W styczniu 1994 MGBP odwiedził Profesor Damian Tomczyk z Częstochowskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej. Profesor jest absolwentem LO w Niemodlinie, wizyta dotyczyła promocji najnowszej książki Profesora.

W roku 1994 również Pani Wanda Chotomska, Pan Jan Paweł Krasnodębski, Pani Hanna Krall.

Komisja Oświaty, Kultury i Sportu rady Miejskiej na posiedzeniu w dniu 18 listopada 1994 roku oceniła bardzo pozytywnie całokształt pracy MGBP, złożyła podziękowania kadrze i dyrekcji.

W roku 1995 obchodzono „Europejski Rok Ochrony Przyrody” - przygotowaną wystawę tematyczną oglądali uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych.

W listopadzie 1996 roku obchodzono „Złoty Jubileusz Biblioteki”, a w grudniu gościła u nas Pani Joanna Papuzińska.

Dnia 7 października 1998 odbyła się promocja książki Pani Janiny Domskiej pt. Niemodlin i ziemia niemodlińska od 1224 roku do początków XX wieku. W październiku gościła u nas także Pani Joanna Kulmowa i Pan Edmund Borzemski.

W roku 1999 bibliotekę odwiedziła Pani Maria Ewa Letki, Pani Marta Fox i kolejny raz Pani Wanda Chotomska, natomiast w czerwcu 2000 roku gośćmi biblioteki byli Pani Ewa Maj-Szczygielska, Pan Edmund Borzemski i Pan Wilhelm Przeczek.

W czerwcu 2002 r zorganizowano Forum Niemodlińskich Animatorów Kultury i Amatorskiego Ruchu Artystycznego – później impreza, której hasło brzmiało „Zapalaj kaganek zanim mrok zapadnie” odbywała się cyklicznie do roku 2007.

Dnia 19.05.2004 r w MGBP rozpoczyna działalność Czytelnia Internetowa w związku z przystąpieniem do programu IKONKA Ministerstwa Nauki i Informatyzacji. Otrzymaliśmy trzy zestawy komputerowe, które bezpłatnie udostępniliśmy naszym czytelnikom. We wrześniu 2004 delegacja Gminy Niemodlin gościła w Dolinie ( Ukraina) gdzie zaprezentowała wystawę przygotowaną przez naszą bibliotekę. Na wystawie eksponowano między innymi zdjęcia wykonane przez Pana Wojciecha Skałubę.

W październiku 2004 ogłoszono wyniki wojewódzkiego konkursu „Zostań swoim szefem”, którego laureatami zostali uczniowie LO w Niemodlinie:Marek Lachowski, Paweł Ziembowski i Przemysław Kobylański, którzy pod opieką niemodlińskiej bibliotekarki skrupulatnie przygotowywali się do konkursu, uczestnicząc w szeregu zajęć przygotowanych w ramach programu Drogowskazy Przedsiębiorczości zorganizowanego przez WBP w Opolu.

W roku 2007 rozpoczęto prace nad komputeryzacją zbiorów bibliotecznych w systemie SOWA. Wprowadzanie zbiorów w MGBP i Filiach Bibliotecznych zakończono w 2010 roku, od tego też czasu we wszystkich placówkach rozpoczęto elektroniczne wypożyczanie zbiorów.

Bardzo dużym zainteresowaniem ze strony czytelników cieszyły się wszelkiego typu spotkania w tym: autorskie, lekcje biblioteczne, konkursy, ferie i wakacje w bibliotece.

Bibliotekę odwiedzili pisarze dla dzieci: Paweł Beręsewicz, Wioletta Piasecka,Joanna Olech, Grzegorz Kasdepke, Barbara Kosmowska, Wiesław Drabik, Urszula Kozłowska, Jolanta Reisch-Klose.

Na dzień 31.XII.2011 roku MGBP posiada 78283 woluminów, 6254 jednostki pozostałych zbiorów nieelektronicznych, 2434 czytelników zarejestrowanych w Bibliotece.

W dniu 4.10.2012 roku Radni rady Miejskiej w Niemodlinie procedowali uchwałę o zamiarze połączenia MGBP z Ośrodkiem Kultury. Koncepcja połączenia nie uzyskała akceptacji Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Opolu, Krajowej Rady Bibliotecznej oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które to organy przesłały na ręce Burmistrza negatywne opinie w tej kwestii.

Od tego czasu Biblioteka funkcjonuje w niezmienionej strukturze organizacyjnej.

Cyklicznie uczestniczy w ogólnopolskich akcjach:

  • Cała Polska czyta dzieciom organizując Tydzień Czytania dzieciom,

  • Czytam sobie w bibliotece,

  • Urodziny Książkowego Misia,

  • Noc z Andersenem,

  • Narodowe Czytanie,

  • Czytam w podróży….Herberta

współpracując ze szkołami i przedszkolami z terenu miasta i gminy Niemodlin.

Ponadto w niemodlińskiej bibliotece zorganizowano szereg wystaw między innymi „Z dziejów ziemi niemodlińskiej. Skarb Niemodliński” , „25-lecie samorządności 1990 – 2015”, wystawę fotografii Kazimierza Kiejzy „ Natura Borów niemodlińskich” czy prac malarskich Barbary Rostkowskiej - „ Pędzlem Pani Barbary” oraz rękodzieła decoupage Krystyny Frankowskiej-Cepy.Regularnie prezentowane są wystawy opracowywane przez Wojewódzką Bibliotekę Publiczną w Opolu. Na stałe gości u nas wystawa „Kalendarze Regionalne” przygotowana przez Niemodlińskie Towarzystwo Regionalne.

Wspólnie z Uniwersytetem III wieku zorganizowaliśmy wieczór literacki „Cztery Pory Roku” na motywach powieści Chłopi Reymonta.

Przeprowadziliśmy także cykl szkoleń „Internet dla seniora 50 +” wychodząc naprzeciw potrzebom dorosłych mieszkańców miasta i gminy Niemodlin a także warsztaty kreatywne Decoupage.

Aktualizując księgozbiór korzystamy z funduszy w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa oraz Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii. Nasi czytelnicy od 2012 roku mają stały, darmowy dostęp do wybranych publikacji e-czytelni IBUK LIBRA.

Od roku 2015w naszej Bibliotece aktywnie działa Dyskusyjny Klub Książki pod patronatem Instytutu Książki.